‘BİRLİKTE YEMEK İLİŞKİLERİ GÜÇLENDİRİR’

Günümüzün iş yemekleri, kokteylleri, resepsiyonları ve düğün yemekleri gibi toplumsal etkinliklerin köklerine inildi. İnsanoğlunun dünyadaki ilk dönemlerinden itibaren avlanma ve ardından hep birlikte yemek yeme kültürünün günümüze yansımasındaki etkenler psikolog gözüyle açığa çıkarıldı. İzmir Ekonomi Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğrencileri, bireylerin grup olarak yemek yemelerinin başarıyı taçlandırdığını ve ilişkileri güçlendirdiğini ortaya koydu. Araştırmadaki 48 katılımcı aynı anda ortak bilgisayar oyunu oynadı ve ilk çağlara dönüp, Afrika’da avcı ve yön bulucu oldu.

“Haydi Avlanalım! Avlanma ile Tamamlanan Görev Sonucunda Kazanılan Yemeğin, Grup Bağlılığı Üzerindeki Etkisi” adı verilen çalışmada, yemeği paylaşan bireylerin grup içerisinde kendilerini daha mutlu hissettiği belirledi. İEÜ Psikoloji Bölümü 3. Sınıf Öğrencileri Kutlu Kağan Türkarslan, Merve Akça ve Nurdan Toprak tarafından gerçekleştirilen araştırmada, grup bağlılığının kökeninde avlanma ve avı birlikte tüketmenin yattığı tezi kanıtladı. Araştırmada, avlanma ve avı birlikte tüketme kültürü bilgisayar oyunu üzerinden yaratıldı. Bulgular, 18. Ulusal Psikoloji Öğrencileri Kongresi’nde evrimsel psikoloji alanında “birincilik” ödülüne layık görüldü.

Afrika’da Avlandılar ve Yön Buldular

Araştırmada, denekler psikoloji laboratuvarında oluşturulan çoklu bilgisayar sistemi üzerinden oyuna katıldı. Katılımcıların bir bölümünden, oyunda belirli bir süre içerisinde ellerindeki ok ve mızraklarla geyik avlayarak kabile yerleşkesine dönmeleri istendi. İkinci grup da yine benzer bir çevrede kendilerine verilen haritayı kullanarak kabile yerleşkesinin yolunu bulmak için yönlendirildi. Oyunların ardından avcılar ve yön bulucular da kendi içlerinde ikiye ayrıldılar. Avcıların birinci grubuna cips ve kola ikram edilirken, ikinci gruba yiyecek, içecek verilmedi. Aynı uygulama yön bulucular için de yapıldı. Sonuçta avcılık yapan grubun yön bulucu gruba göre bağlılık düzeyleri daha yüksek çıktı. Ancak yiyecek verilen grupların bir arada olma isteklerinin ve bağlılık düzeylerinin artığı ortaya kondu.

İş Yemeklerinin Ardında Yatan İlkel Güdü

İEÜ Psikoloji Bölümü 3. Sınıf Öğrencileri Kutlu Kağan Türkarslan, şunları söyledi:

“Birlikte yemek yemenin günümüz modern insanı için de önemli olmasının atasal nedenlerinden birisi zihnimizde yer alan avlanma-grup bağlılığına ilişkindir. Buna göre, birlikte yemek zihnimizdeki eski ama çok güçlü bir sistemi uyarmaktadır. Böylece aynı masada yemek yiyen bireyler kendilerini daha yüksek oranlarda grubun bir üyesi gibi hissetmektedir. Belki de modern çağda insanların, düğünde, tanışma partilerinde ya da iş toplantılarını birlikte yemek yiyerek sonlandırmalarının ardında yatan ilkel güdü bağlılık düzeylerini artırmaktadır. Aynı yemeği paylaşan grup üyeleri başarılı bir av organizasyonundan dönmüşçesine yiyeceği paylaşmakta, grup içerisinde kendilerini çok daha iyi hissetmektedirler.”