ABD’DE ANLAŞMA OLMAZSA KRİZ DÜNYAYI SARAR
ABD’de yaşanan “kepenk kapatma” krizi tüm dünyada endişeyle karşılanırken, etkilerinin birkaç hafta sürmesinin beklendiği belirtildi. Uzmanlar, ABD’de Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasında yaşanan anlaşmazlığın dünyayı etkileyecek daha büyük krizlere yol açabileceğine dikkat çekiyor. ABD Kongresi'nin yeni mali bütçe yılı ile ilgili uzlaşamaması üzerine ABD hükümetinin resmen kepenk indirmesinin ardından, bu ülkedeki birçok kamu kurumu hizmet verememeye başladı. Ülkede 17 yıl aradan sonra devlet daireleri kapatılırken, yaklaşık 800 bin memurun ücretsiz izne çıkarılma kararı tüm dünyada olduğu gibi Türkiye tarafından da dikkatle izleniyor.
İzmir Ekonomi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Balkan Devlen, bu krizin ilk olmadığına dikkat çekerek, “ABD'de federal hükümetin zorunlu hizmetler hariç çalışmalarını durdurması tüm dünyada merak ve endişeyle izleniyor. Bu kriz esasında ilk değil. ABD Başkanı Barack Obama'nın Obamacare olarak bilinen Sağlık Reformu Yasası’nı, ABD Kongresi'den geçirdiği 2009 yılından sonra cumhuriyetçiler ve demokrat arasındaki gerilim arttı. Senato Demokratların elinde ancak özellikle de Cumhuriyetçilerin 2010 seçimlerinde Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde etmesiyle gerek sağlık reformu gerekse de federal borç limiti üzerine restleşmeler nerdeyse her yıl oluyor. Şimdi de bu restleşmelerden birisini yaşıyoruz” dedi.
Bütçe Obama’yı zorluyor
Geçen yıl federal hükümetin borç alabilme limitinin artırılmasına karşı çıkan Cumhuriyetçilerin, hükümeti neredeyse kapanma noktasına getirdiğini anımsatan Doç. Dr. Devlen, problemin son dakika anlaşmasıyla ertelendiğini söyledi. Borç limiti sorunun Kasım ayında yeniden gündeme geleceğini vurgulayan Doç. Dr. Devlen, şunları söyledi:
“Bu durum, bütçe üzerindeki tartışmalardan daha da büyük bir zarara yol açabilir. Çünkü eğer borç alabilme limiti artırılmaz ise bu ABD'nin borçlarını ödemeyi durdurması anlamına gelecek. Şimdiki krizin temelinde Cumhuriyetçi Parti içindeki Tea Party fraksiyonun Obama'nın sağlık reformuna şiddetle karşı çıkmaları yatıyor. Bu reformu iptal etmek, onu yapamıyorlarsa da gereken fonların verilmesini engellemek amacıyla bütçeye bazı maddeler eklemelerinden kaynaklanıyor. Amerikan sisteminde bütçe kongreden çıkmalı ve kongre tarafından başkana sunulmalı. Şu anki durumda Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi'nde geçirdiği bütçeyle Demokratların kontrolündeki Senato'dan geçen bütçenin farklı. Kongre'den tek bir bütçe gitmesi gerekiyor. Bütçe çıkmayınca da federal hükümet harcamalarını yapamıyor.”
Politikacılardan seçim salvoları
1995 – 1996 yılları ABD’de yaşanan krizde bu ülke vatandaşlarının seçimlerde Cumhuriyetçileri cezalandırdığını kaydeden Doç. Dr. Devlen, “O yıllarda, seçmen Federal hükümetin çalışamaz hale gelmesinin sorumlusu olarak Cumhuriyetçi Parti'yi gördü ve cezalandırdı. Önümüzdeki yıl Temsilciler Meclisi seçimleri var ve bu kriz birçok Cumhuriyetçi için riskli bir durum teşkil ediyor. Tea Party gibi oldukça radikal duruş sergileyen fraksiyonların bile çok fazla dayanabileceğini bekleniyorum. Sonuçta onlar da her politikacı gibi tekrar seçilmek isteyeceklerdir. Bu nedenle yaşanan 'kepenk kapatma' durumunun en fazla birkaç hafta daha süreceğini öngörmek mümkün” diye konuştu.
