TARİHİ AGORA’NIN MOZAİKLERİ HALI DESENLERİNDE!
İzmir’in kalbinde yer alan Tarihi Agora Kenti’nin mozaikleri, el dokuması halılarda yaşayacak. İzmir’in orta göbeğinde vaha olarak kalan ve İzmir Ticaret Odası’nın destekleriyle kazı çalışmaları gerçekleştirilen Agora’nın mozaikleri, ilmek ilmek işlendi. İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Mütevelli Heyet ve İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Ekrem Demirtaş’ın önerisiyle tasarımı yapılan mozaik desenli halılar, kentin tanıtımında kullanılacak, İzmir’e özgü hediye niteliği taşıyacak. Batı Anadolu dokuma tekniği ve renklerinin kullanıldığı halılar, dünyanın dört bir yanında önemli devlet adamlarının makamlarını süsleyecek. İlk halılar tamamlandı ve Başkan Demirtaş’ın İEÜ’deki ofisinde yerlerini aldı.
Başkan Demirtaş’ın, İEÜ Moda ve Tekstil Tasarımı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Elvan Özkavruk Adanır’a konuyu aktarmasıyla İzmir Agora’sının mozaikleri, özüne sadık kalınarak farklı desenlerle halı motifleri haline getirildi. Halılar, Manisa’nın Demirci İlçesi’ndeki bir dağ köyü olan Serçeler’de el emeğinin ince ince şekillenmesiyle dokumacılar tarafından hayat buldu.
Tarih tasarımla buluştu
Başkan Demirtaş, halı dokumacılığının ve kullanımının Türk kültüründe her dönem önemi olduğuna dikkat çekerek, ürettirdikleri halının özel bir değere sahip olduğunu vurguladı. Başkan Demirtaş, geçen yıl Agora’da ortaya çıkartılan mozaiklerden esinlendiklerini kaydetti.
“Agora, İzmir’in Kalbi”
Tarihi Agora’nın kentin simgelerinden olduğuna işaret eden Demirtaş, İzmir Ticaret Odası katkılarıyla kazı çalışmaları yapılan ören yerinin İzmir’in merkezinde olmasının şans olduğunu söyledi. Agora Antik Kenti’nin Efes Antik Kenti kadar etkin ve güzel bir ören yeri olduğuna değinen Başkan Demirtaş, şöyle konuştu:
“Agora’da bulunan mozaiklerin desenlerini inceledik. Desenleri o kadar güzel ki halı gibi. Dedik ki bu desenleri neden halı haline getirmeyelim. Bu desenler 1200 yıl öncesindeki insanların çizdiği desenler, bunları günümüze taşıma fikri aklımıza geldi. İEÜ Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Öğretim Üyemiz Prof. Dr. Elvan Özkavruk, mozaiklerden halı deseni oluşturdu. Hikâyesi olan halılar dokundu. Konuklarımıza, İEÜ Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi akademisyenlerinin katkısıyla üretilen çok anlamlı ve güzel bir hediye olacak. Önce ben kendi odama serdim. Desenlerden uzaklaşmadan değişik varyasyonlarını da yapacağız.”
“İzmir Ekonomi eskiyi canlandırıyor”
İzmir Ekonomi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tunçdan Baltacıoğlu da, İEÜ olarak tarihe farklı yaklaştıklarını belirterek, “Ülkemizin en büyük eksiklerinden bir tanesi eskiyi yıkıp üzerine yeniyi yapmak. Oysa batı, eskinin yanına yenilerini uyumlu bir şekilde ilave ediyor. Türkiye’deki gibi yıkmak yerine biz İEÜ olarak eskiyi canlandırmaya gayret ediyoruz” dedi.
Kadınların ilmeklerinde hayat bulan mozaikler
Halıların hazırlanış öyküsünü anlatan İEÜ Moda ve Tekstil Tasarımı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Elvan Özkavruk Adanır da, “Mozaiklerdeki mevcut motiflerin kareli kâğıda aktarılmasının ardından araştırma görevlimiz Duygu Kocabaş tarafından bilgisayar ekranına taşındı. Mozaiklerden yola çıkarak, 3 farklı model hazırladık. Batı Anadolu halılarından yüzyıllardır kullanılan renkleri de dikkate alarak, halı motiflerini şekillendirdik” diye konuştu.
Halılarda, kırmızı, koyu mavi, krem ve sarı renklerin kullanıldığı, bu renklerin Türk halılarında belirgin olduğunu bildiren Prof. Dr. Adanır, İzmir’in 600 yıl boyunca halı ihracatında önemli bir merkez olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Adanır, “Ne kadar seri üretim halinde de olsa el dokumaların değeri paha biçilemez. Bu projedeki el dokuması halılar, Agora’nın mozaikleri ile daha da değer kazanıyor” dedi.
