ÇOCUK GELİNLER TÜRKİYE’NİN SOSYAL YARASI

Siirt’te 12 yaşında evlendirildikten sonra 14’ünde yaşamını yitiren Kader’in ölümünün ülke gündemine taşınmasıyla yeniden tartışılmaya başlanan çocuk gelinlerin, Türkiye’nin çözemediği büyük bir sorun olduğu, çocuk haklarının ihlal edildiği vurgulandı. Kamuoyuna yansıyan Siirt’in Pervari İlçesi’nde 12 yaşında evlendirilen, 14’ünde hamile kaldığı ikinci çocuğunu erken doğum sonucu kaybeden çocuk gelin Kader’in evinde silahla vurulmuş halde cansız bedenin bulunması dikkatleri yeniden çocuk gelinlere çevirdi.

İzmir Ekonomi Üniversitesi’nde (İEÜ) iki yıl önce “Hukuki Boyutuyla Çocuk Gelinler Uluslararası Konferansı”nda çocuk gelinlere yönelik farkındalık yaratmaya çalıştıklarını belirten İEÜ Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Timur Demirbaş, konunun Türkiye’nin sosyal sorunlarının başında olmayı sürdürdüğünü söyledi. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin on sekiz yaşın altında olanları “çocuk” olarak tanımladığını kaydeden Prof. Dr. Demirbaş, “Uluslararası belgeler çerçevesinde, on sekiz yaş altında evlendirilen kız çocukları ‘çocuk gelin’ olarak ifade edilmektedir. Dünyada ve Türkiye’de önemli bir sorun olarak ortaya çıkan çocuk gelinler gerçeği, çocuğun uluslararası sözleşme ile tanınmış haklarının korunamadığını göstermektedir” dedi.  

‘Kanuna rağmen yaş sınırı gözetilmiyor’

Türkiye’de Medeni Kanun ile ergenliğin kural olarak on sekiz yaşın tamamlanmasına bağlandığını ifade eden Demirbaş, “Evlilik yaşı buna paralel düzenlenmekle birlikte, Kanun’da çocuğun rızası her durumda aranmak koşulu ve ebeveynlerin izni ile on yedi ve hâkim kararı ile on altı yaşında çocuğun evlenmesine cevaz verilmiş olması eleştirilmektedir.  Ancak çok daha küçük yaşta kız çocuklarının, özellikle kırsal bölgelerde gayrıresmi olarak evlendirilmeleri karşısında, eleştirilen yaş sınırının dahi etkili olmadığı görülmektedir” diye konuştu.

‘Evlilik, adı altında istismar’

İEÜ Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Zeynep Şişli de, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ceza Kanunu’nun 103. Maddesi ile 15 yaşını bitirmeyen çocukların rızalarıyla dahi olsa evlendirilmesinde ebeveynler ve eşlerin çocukların cinsel istismarı suçundan sorumlu tutulacağının vurguladığını kaydetti. Şişli, ölüme yürüyen çocuk gelinler hakkında şunları söyledi:

“Çocuğun uluslararası belgeler ve kanunlar çerçevesinde korunması ile görevli kamu kurumları bulunmaktadır. Buna rağmen hemen her gün “evlilik” adı altında tüm hakları ihlal edilerek istismara maruz bırakılan kız çocukları ile ilgili üzücü haberler gündeme gelmektedir. Siirt’te Kader Erten’in ölümü konunun önemini acı bir şekilde tekrar gündeme getirmiştir.”