KÜRESEL KRİZ NEREYE GİDİYOR?
İzmir Ekonomi Üniversitesi Ekonomi Bölümü tarafından gerçekleştirilen “2008 Krizi: Sistematik mi, Konjonktürel mi, Planlı mı?“ konferansı dünyanın birçok ülkesinden ekonomisti bir araya getirdi. Küresel krizin ve çıkış yollarının tartışıldığı konferansa, İEÜ Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Turan Subaşat, sosyal kuramcı David Harvey, iktisatçılar John Weeks, Jan Toporowski, David Kotz, Alan Freeman, Simon Mohun, Stavros Mavroudeas, Anwar Shaikh, Al Campbell, Erdoğan Bakır, Kadir Has Üniversitesi’nden Doç. Dr. Özgür Orhangazi, Riccardo Bellofiore, Ben Fine, Radhika Desai katıldı.
Türkiye ve dünya ekonomisini yorumlayan sosyal kuramcı David Harvey, 2008 yılında başlayan küresel krizin etkilerinin henüz sonlanmadığını kaydederek, “2008 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde başlayan kriz ve finansal sektör aracılığıyla dünyanın çeşitli yerlerini etkilemeye başladı. Kriz henüz bitmiş değil devam etmekte. Ne kadar devam edeceğini bilmek öyle çok kolay değil” dedi.
‘Çin ekonomisine dikkat!’
Çin faktörünün büyük önem taşıdığını, krizin bu ülkeyi etkilemesi durumunda ülkelerin daha önemli problemlerle karşılaşacağına işaret eden Harvey, “Sermayenin hareketliliği çok önemli bir faktör. Çin’de önemli bir büyüme ve yatırımlar var. Özellikle ABD’nin yatırımları dikkat çekici. Çin’de olası bir kriz, hem bu ülkeyle ticaret yapan ülkeleri hem de dünyanın genelini yeni bir olumsuz sürece sürükleyebilir” diye konuştu. Harvey, Türkiye’nin ticari performansının iyi görünmesine karşın cari açık gibi çok dikkat çekici bir sorunu olduğunu söyledi.
‘Sıcak para giriş çıkışına vergi önerisi’
İktisatçı John Weeks de, Türkiye’nin en önemli sorunun hızla artan tüketim olduğunu belirterek, tüketimin vergilerle desteklenmediğine değindi. Weeks, tüketim artışının önüne geçilmesi gerektiğini vurgulayarak, şunları aktardı:
“Dünyada bir kez daha 2008’e benzer bir kriz oluşması durumunda Türkiye çok ciddi risklerle karşılaşacaktır. Bir ekonomi büyürken çok büyük oranlarda cari açıklar veriyorsa ve devletin açıkları da eğer büyüyorsa bu çok ciddi riskleri de barındırıyordur. Türkiye’nin özellikle çevresinde görünen önemli sorunlardan dolayı sermaye yurtdışına kaçabilir. Suriye’deki durum daha da kötüleşirse Türkiye’deki sıcak para yatırımcıları Türkiye’den çıkmaya karar verebilir.”
Sıcak para giriş çıkışına yönelik vergi uygulanmasını öneren Weeks, vergi oranlarının sermayenin kalma zamanlarına göre azaltılıp çoğaltılması gerektiğini ifade etti.
