SÜMERBANK ÇALIŞANLARINDAN 15 YIL SONRA GELEN "ÖZÜR"
Yakın tarihimizin anılarında yer eden Sümerbank kumaşları, elbiseler, ev tekstil ürünleri İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Moda ve Tekstil Tasarımı Bölümü tarafından gerçekleştirilen "Bir Ulusu Giydirmek: 1956 – 2000 Yılları Arası Sümerbank Desenleri” sergisi Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde açıldı. Serginin açılışına katılan Halkapınar Sümerbank eski çalışanları tarihin yeniden canlanması, sahip çıkılması karşısında gözyaşlarını tutamadı ve 15 yıl sonra İEÜ Mütevelli Heyet Başkanı Ekrem Demirtaş'tan özür diledi.
Çalışanlar, Sümerbank Fabrikası'nın kapanmasına karşı direndiklerini ancak bugün alanda Sümerbank'a dair hiçbir iz kalmadığını belirterek, "Keşke, üniversite kurulmak üzere İzmir Ticaret Odası'na devredilseydi. Hiç olmazsa müzemiz kurulur, makinelere sahip çıkılır ve arşivimiz korunurdu. Başkan Ekrem Demirtaş'tan özür dileriz" dediler. Eski Halkapınar Sümerbank Fabrikası çalışanı Mehmet Bolca, sergiyi gezen Başkan Demirtaş'ın yanına giderek "Projeyi duyunca çalışanlar olarak elimizdeki arşivleri Moda ve Tekstil Tasarımı Bölümü'ne verdik. 15 yıl önce biz fabrikamızın kapanarak üniversite olmasına karşı çıktık. O günlerde kumaşların yakılmak üzere götürüldüğünü, heba olduğunu gördük. Çok üzgünüm. Geçmiş bir özür ama sizden karşı çıktığımız için özür dileriz" dedi.
‘Geçmiş Yoksa Gelecek Olmaz’
Sergi açılışında konuşan İEÜ Mütevelli Heyet Başkanı Ekrem Demirtaş da, İzmir'deki 160 dönümlük alandaki Halkapınar Sümerbank Fabrikası Tesislerinin 2000 yılında Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı ile İzmir Ticaret Odası'na İzmir Ekonomi Üniversitesi'ni kurmak kaydıyla verildiğini anımsatarak, şunları söyledi:
"Tüm sigortalarının ödenmesi, tapusunun çıkartılması gibi işlemleri bizzat yaptım. Bizim projemizde bütün binalar kalacaktı, korunacaktı, yaşayan bir kampüs olacaktı. Bugün Sümerbank nerede? Makinelerin aynen yerinde kalması şartıyla endüstriyel SİT kararı alındı. İzmir İl Özel İdare Meclisi o dönem tesisleri bize vermedi, sonra bugünkü kampüsümüzü yaptık. Oraları gezerken yerlere atılmış perişan olmuş halde katalogları gördüm hemen aldım. Bugün katalogları koruma altına almamız sayesinde bu çalışmayı gerçekleştirebiliyoruz. Geçmişine sahip çıkmayan toplulukların geleceği olamaz."
‘6 Bin Desen TUDİTA’da’
İEÜ Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ender Yazgan Bulgun ise, İzmir Kalkınma Ajansı'nın desteğiyle hazırlanan projenin fakültede bulunan Sümerbank desen arşivinin dijitalleştirilmesi ve Türkiye tekstil tarihine ilişkin kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla yapıldığını kaydetti.
Projenin İEÜ Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Moda ve Tekstil Tasarımı Bölümü tarafından başlatıldığını aktaran Prof. Dr. Bulgun, "Fakültemizde bulunan mevcut arşivin kumaş albümleri 2001 yılında kapatılan İzmir Halkapınar Basma Sanayii’ne ait. Arşiv üniversitemizde 2006 yılında korumaya alındı. 6 bin kadar kumaş dijital ortama aktarıldı. Desen arşivinin sergilendiği 'TUDİTA-Türkiye Dijital Tekstil Arşivi', “www.tudita.com” web adresi paylaşıma açıldı. Sergide 1930’lu yıllardan 2000’li yılların başına kadar dünya kültür ve moda tarihi açısından önemli olaylar ve bu olayların Türkiye’deki yansımaları bir zaman çizelgesi üzerinde anlatıldı. 1956-2001 yılları arasında üretilen yaklaşık 200 bin farklı kumaş arasından seçilen örnekler serigrafi ve dijital baskı teknikleri ile yeniden üretilerek dönem giysileri dikildi. Ayrıca proje süresince Sümerbank tarafından üretilmiş çok sayıda giysi ve obje fakültemize bağışlandı" diye konuştu.
‘Nazilli Sümerbank Arşivi’ni Değerlendirelim’
İEÜ Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Moda ve Tekstil Tasarımı Bölümü Prof. Dr. Elvan Özkavruk Adanır, projenin tamamlanmasına 1 ay kaldığını ifade ederek, "6 bine yakın deseni dijitalleştirdik. Meraklıların ilgisine sunduk. Projemizi daha da geliştirmek istiyoruz. Nazilli Sümerbank Fabrikası'nın arşivini de değerlendirmek istiyoruz" dedi.
‘Ortak Hafızaya Hizmet Eden Proje’
İZKA Genel Sekreteri Murat Yılmazçoban ise, Sümerbank’ın Türkiye’nin geçmişine ışık tuttuğuna dikkat çekerek, “Projenin başında ortak hafızaya hizmet etmesini düşünmemiştik. Projenin sonuna geldiğimizde bir üst seviyeye çıktığını görüyoruz. Bu çalışma kültürümüz açısından önemli bir kazanım oldu” diye konuştu.
Sektör Sergideydi
Sergi açılışına İEÜ Mütevelli Heyet Başkanı Ekrem Demirtaş, İEÜ Rektörü Prof. Dr. Oğuz Esen, İZKA Genel Sekreteri Murat Yılmazçoban, Ege İhracatçılar Birliği Koordinatör Başkanı Sabri Ünlütürk, TOBB İzmir İl Kadın Girişimciler Kurulu Başkanı Aysel Öztezel, EGS Derneği Başkanı Mukadder Özden, Modacı Zuhal Yorgancıoğlu, akademisyenler, davetliler ve Sümerbank çalışanları katıldı.
