‘Kaza’ra buluş

İzmir’de yaşayan üniversite öğrencisi Sena Dönmez’in 2019’da geçirdiği trafik kazası, araçtaki kişilerin sağlık durumunu anlık takip eden ve can güvenliğini artıran özel bir sistem kurulmasının yolunu açtı. Narlıdere’deki kaza anını hiç unutamayan Dönmez, emniyet kemerinin içine yerleştirilen sensörler sayesinde elektrokardiyografi (EKG) ölçümü yapan, kaza veya ani değişimde ise durumu 112’ye bildiren ‘Autohealth’ isimli proje geliştirdi. İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Matematik Bölümü’nde okuyan Sena Dönmez, proje için patent başvurusunda bulunduklarını söyleyerek, “Kazanın etkisini uzun süre atlatamadım. Araç içinde şok geçirdiğim için kazayla ilgili hiçbir yere bilgi veremedim. Kazanın ardından yolcuların sağlık güvenliğini artıracak ne yapabilirim diye düşündüm ve 1 yıl çalıştıktan sonra proje ortaya çıktı” dedi.

İzmir’in Güzelbahçe ilçesinde yaşayan 23 yaşındaki Sena Dönmez, 2019 yılının Nisan ayında annesiyle birlikte yolculuk ettiği sırada Narlıdere’de kaza geçirdi. Kullandığı araba, kavşakta iki otomobilin arasında kalan Dönmez, adeta ölümden döndü.

ARKADAŞINDAN DESTEK İSTEDİ, ORTAK ÇALIŞILDI

Kaza anında şok geçirerek hareketsiz kalan Dönmez, olayın etkisini uzun süre atlatamadı. Yaşananların ardından araç içindeki yolcuların sağlık yönünden güvenliği artıracak bir proje yapmayı kararlaştıran Dönmez, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) Bilgisayar Mühendisliği yüksek lisans öğrencisi olan arkadaşı Şükrü Güzel’den (24) destek istedi. İki arkadaş, ‘Autohealth’ adını verdikleri proje için çalışmaya başladı.

‘BU GENÇLİKTE İŞ VAR’DA ÜÇÜNCÜ OLDU

Dönmez, projede olmasını istediği her detayı en ince ayrıntısına kadar çıkarırken, arkadaşı Güzel de yazılımı gerçekleştirdi. Bir yıllık çalışma neticesinde başarıyla tamamlanan proje, ‘TÜSİAD Bu Gençlikte İş Var Ege Kampı’nın finalinde de üçüncü olarak kuluçka desteği almaya hak kazandı.     

TESPİT SÜRECİ HIZLANACAK

Projeye ilişkin detaylar veren İEÜ’lü Sena Dönmez, “İnsan, yaşadığı bazı olumsuzluklardan ders çıkarabilmeli, hatta bu durumu faydaya çevirebilmeli. Bizim projemiz de biraz öyle oldu. Trafik kazaları birçok yaralanmaya neden olabiliyor. Bu yaralanmalarda araç içindeki kazazedelerin sayısını ve durumunu doğru bir şekilde saptamak, sağlık kuruluşunun kaza yerine varmasıyla mümkün oluyor. Biz, sistemimizde bilgileri sağlık kuruluşu daha kaza yerine gelmeden onlara ileterek bu süreçteki müdahale tespit sürecini hızlandırmayı hedefledik” dedi.

ARACIN KONUMU İLE VERİLERİ AKTARIYOR

Dönmez, şöyle devam etti: “Emniyet kemerinin kumaş kısmına EKG sensörleri yerleştiriliyor. Yolcular ve şoförün araca binip emniyet kemerlerini takması ile ilk EKG ölçümünü gerçekleşiyor ve bu ölçüm her yolcu için ayrı olarak ana kartta depolanıyor. Araçlar içinde bulunan darbe sensörlerine bağladığımız sistemimiz, belirli aralıklarla kendini tekrarlıyor. Bu aralıklar 30 dakika olabilir, başka bir süreyle de ayarlanabilir. Alınan ilk veriler ile yeni verilerin karşılaştırılması sonucunda yolcuların en az birinde hayati risk gözükmesi veya yolcudan bir süre ölçüm alınamaması (kaza ya da araçtan fırlama olabilir) halinde tüm veriler, gerekli kurumlara aracın konumuyla birlikte aktarılıyor. Ambulans kaza yerine gelene kadar sağlık verisi aktarımı, 112 ile anlık paylaşılmaya devam ediyor.”  

KOLAYLIKLA UYGULANABİLİR

Böyle bir projenin parçası olmaktan mutluluk duyduğunu belirten İYTE’li Şükrü Güzel ise, çalışmayı önümüzdeki dönemde daha da geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi. Güzel, “İnsan sağlığını temel alan, ihtiyacı karşılayacak önemli bir proje gerçekleştirdiğimizi düşünüyorum. Yazılım kısmında çok emek verdim, uzun süre çalıştım. Ama sonunda hedefe ulaştık. Projeyi daha da geliştirmek, ilerletmek adına patent başvurusunda bulunmuştuk. ‘TÜSİAD Bu Gençlikte İş Var Ege Kampı’nın finalinde de ödül almak bizleri ayrıca motive etti, gururlandırdı. Bu sayede kuluçka desteği de aldık. Bu fırsatları en iyi şekilde kullanacağız. Projemiz, birçok araca kolaylıkla uygulanabilir. Maliyeti de yüksek değil. Projemiz, riskli yaralanmalarda çevredeki bilinçsiz kişilerin müdahalesini de önlenerek kazazedeleri koruyabilir” diye konuştu.