İzmir’de ‘hukuk’ zirvesi

Yargıtay Başkanlığı ve İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) iş birliğiyle ‘Vergi, Dolandırıcılık ve Belgede Sahtecilik Suçları’ konulu Bölgesel İçtihat Forumu düzenlendi. İki gün süren forumun açılışında konuşan Yargıtay Başkanı Mehmet Akarca, sosyal yaşamdaki değişim hızının teknolojik gelişmeler nedeniyle gün geçtikçe arttığını belirterek, "Ceza hukuku, bu değişimlere cevap verebilecek şekilde yeni suç tanımlarını yapmalı, toplumu suça karşı koruyabilmeli ve değişimleri zamanında algılayabilecek hassas mekanizmalar oluşturmalıdır" dedi.

İzmir’deki Kaya Termal Otel’de, 19-20 Kasım 2021 tarihlerinde gerçekleştirilen ‘Vergi, Dolandırıcılık ve Belgede Sahtecilik Suçları’ konulu forum, hukuk dünyasından önemli isimleri bir araya getirdi. Forum; Yargıtay Başkanı Mehmet Akarca, İEÜ Mütevelli Heyet Başkanı Mahmut Özgener, Rektör Prof. Dr. Murat Aşkar ve Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sevilay Uzunallı’nın konuşmasıyla başladı.

Forumun açılışına, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Bekir Şahin, Yargıtay Birinci Başkanvekili Eyup Yeşil, İzmir Cumhuriyet Başsavcısı Mustafa Öztürk, İzmir Adliyesi Komisyon Başkanı Oktay Tabur, Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcısı Kazım Arapoğlu, İzmir BAM Cumhuriyet Başsavcısı Bestami Tezcan, İzmir BAM Komisyon Başkanı İdris Kizir ve İzmir BİM Komisyon Başkanı Mustafa Gürsoy ile İzmir Emniyet Müdürü Mehmet Şahne de katıldı.

TUTARLILIK İÇERİSİNDE

Yargıtay Başkanı Mehmet Akarca, hukuki denetim yapmak ve hukukun tüm ülkede eşit şekilde uygulanmasını sağlamak üzere iki temel işlevlerinin bulunduğunu belirtti. Akarca, "Bölgesel içtihat forumunun en önemli amacı, ilk derece ve bölge adliye mahkemesi kararlarının Yargıtay içtihatları ile uyumlaştırılmasıdır. Bu nedenle düzenlediğimiz bölgesel içtihat forumu, yüksek mahkemelerin eğitici rolü ve adalet politikalarına katkı sağlama görevi ile tam bir tutarlılık içerisindedir" diye konuştu. Hakimin, bilimsel görüşlerden faydalanmasının aynı zamanda temel bir hukuk ilkesi olduğuna dikkati çeken Akarca, iyi işleyen bir hukuk sistemi için yasama ve yargı kadar öğretinin de önem taşıdığını anlattı.

ANA KAYNAK ‘VERGİ’

Kamu giderlerinin karşılanmasının ana kaynağının vergi olduğunu vurgulayan Akarca, Anayasa'nın 73'üncü maddesine göre herkesin kamu giderlerini karşılamak üzere mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlü olduğunu belirterek, "Vergi suçları, adalet, ticaret, mali ve kamu yönetimi gibi farklı alanlara sirayet eden çok boyutlu bir olgudur. Ticaret hayatına ve ekonomik düzene etkileri ile soruşturma ve kovuşturma usulünün Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen suç tiplerine göre farklılık göstermesi gibi hususlar dikkate alındığında, vergi suçlarının ayrı bir uzmanlık konusu olduğu açıktır. Vergi suçlarına ilişkin kararların temyiz incelemesi sonucunda 2017'de yüzde 70, 2018'de yüzde 77, 2019'da yüzde 62, 2020'de yüzde 70 oranında bozma kararı verilmiştir. Yargıtay ceza dairelerinin 2020 yılında verdikleri bozma kararı oranının yüzde 30 olduğu dikkate alındığında, vergi suçlarında bozulan dosyaların oranının diğer suçlara göre iki kattan daha fazla olduğu söylenebilir. Bu durum da adli kalite bakımından konunun ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır" diye konuştu.

KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR

Akarca, gelişen teknoloji ile klasik anlamdaki belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarına yeni bir boyut eklendiğini söyleyerek, "Bu konudaki güncel gelişmelerin ve yeni suç işleme yöntemlerinin ele alınması, hukuk sisteminin günün ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalmaması bakımından kritik önem taşımaktadır" dedi. "Sosyal yaşamdaki değişimin hızı, teknolojik gelişmeler nedeniyle gün geçtikçe artmaktadır. Ceza hukuku bu değişimlere cevap verebilecek şekilde yeni suç tanımlarını yapmalı, toplumu suça karşı koruyabilmeli ve değişimleri zamanında algılayabilecek hassas mekanizmalar oluşturmalıdır." ifadelerini kullanan Akarca, kanunlar çerçevesinde günün ihtiyaçlarına cevap verebilecek yorumlarla toplumsal düzeni ve sosyal barışı teminat altına alan içtihatların geliştirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

5 MİLYONDAN FAZLA KARAR ERİŞİME AÇILDI

Yargıtay’ın son yıllarda çok önemli yapısal reformlar gerçekleştirdiğini belirten Akarca, şöyle konuştu: "Şunu gururla ifade etmek isterim, Türkiye Cumhuriyeti Yargıtay Başkanlığı, Yargıtay içtihatlarının erişime açılması için 5 milyondan fazla kararı erişime açmıştır. Bu konuda kişisel verilerden arındırılmak suretiyle büyük bir çaba içindeyiz. Ancak bunu yeterli görmüyoruz o içtihatların da gerçekten en önemlilerinin ön plana çıkarılarak uygulamacılara ışık tutması açısından da yedekli veri tabanı ve altyapı çalışmalarımız teknik düzeyde sürmektedir."

HAKSIZ UYGULAMALAR ORTAYA ÇIKABİLİYOR

İzmir Ticaret Odası (İZTO) ve İEÜ Mütevelli Heyet Başkanı Mahmut Özgener ise, “İş dünyası olarak belgede sahtecilik ve vergi suçlarıyla bazı durumlarda eylemin iki tarafı, hatta üçüncü tarafı olarak karşı karşıya kalabiliyoruz. Genellikle sahte fatura veya naylon fatura iddiasıyla ilgili vergi daireleri tarafından ihbar üzerine veya savcılık birimlerince resen soruşturma yapılıyor. Hatta naylon fatura/sahte faturayı kullanan tarafla iş yapan ticaret erbabı da vergi dairelerinin kod liste uygulamasına muhatap olabiliyor. Bunun sonucu idari olarak maalesef bazı haksız uygulamalar da ortaya çıkabiliyor. Yasanın karmaşık ve teknik yönü, ağır yapısı, ceza yargılamasında suç ve cezanın şahsiliğine uygun olarak gerçek sorumlunun tespiti açısından, Türk Ticaret Kanunu'nun ve benzeri mevzuat hükümlerinin de koordineli olarak bilinmesini gerektiriyor” diye konuştu.

VERGİ SUÇLARI İHTİSAS MAHKEMESİNDE GÖRÜLMELİ

Başkan Özgener, sözlerini şöyle sürdürdü: “Tabii ki her suç için ayrı ihtisas mahkemesi kurulması mümkün olmaz. Ancak buradaki mağduriyetlerin ağırlığını değerlendirdiğimizde, genel mahkemelerin çok sayıda suç tipine bakıyor olması ve iş yoğunluğunu göz önüne alındığımızda uzmanlaşmanın gerekli olduğuna inanıyoruz. Ayrıca vergi suçlarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilemiyor olması da ayrı bir sorun teşkil ediyor. Özetlemek gerekirse vergi suçlarının Türk Ceza Hukuku sistematiğine daha uygun bir hale getirilerek alanında uzmanlaşmış bir ihtisas mahkemesinde görülmesinin ya da bu konuda farklı bir çözüm bulunmasının gerekli olduğu kanaatindeyiz.”